Date: 19 October 1918

Transcript:

TRYCHINEB MOR YR IWERDDON.

Mewn colofnau eraill ceir manylion am y trychinebau alaethus i'r llong Japanaidd 'Hirano Maru,' a'r agerlong 'Leinster,' yn Mor y Werydd. Y mae'r bad tanforawl Ellmynig a suddodd y llestri hyn, gan ddifa wyth gant o fywydau hollol ddiniwed— gwyr, gwragedd, a phlant—wedi gwneyd Nodyn Heddwch Germani yn sarhad i wareiddiad. Yn ei ymgais am heddwch myn y Canghellor Max i ni gredu ei fod yn siarad dros Germani newydd—Almaen wedi ymddiosg o'i bratiau budron, a gwlad sydd yn awyddus i gymmeryd ei lle yn mysg cenhedloedd heddychol a chyfeillgar y byd. Ac etto, yn ysgil y cais hwn am heddwch wele'r torpedo Ellmynig yn hyrddio cannoedd o ddniweitiaid, nad oedd a fynont ddim a'r rhyfel, i farwolaeth anamserol. Dyma brawf arall, pe buasai ei angen, i ddangos mai yr un yw Germani etto, er fod ei phroffes dipyn yn wahanol. Mynasai y Cangnellor newydd i ni gredu fod y teimlad gwerinol o'r diwedd yn cael y llaw uchaf yn Germani, ond mae suddiad y Leinster yn profi mai'r arglwyddi rhyfel sydd mewn awdurdod yno hyd yn hyn. Mae'r Maeslywydd Foch a byddinoedd y Cydbleidiau bron wedi llethu nerth milwrol y gelyn, a dyna yn unig sydd yn cyfrif am awydd yr Ellmyn am heddwch. Dylai suddiad y 'Leinster,' fel y 'Lusitania,' wroli y Cydbleidiau, a grymuso eu penderfyniad i beidio caniatau heddwch ond ar eu telerau hwy eu hunain.

Source:
‘Trychineb Mor yr Iwerddon.’ Baner ac Amserau Cymru. 19 Oct. 1918. 2.